Karaciğerde Görülen İyi Huylu Tümörler-Kitleler


İYİ HUYLU KARACİĞER TÜMÖRLERİ

İyi huylu yani tıbbi terminoloji ile benign olarak adlandırılan karaciğer tümörleri yani karaciğerde görülen kitlelerin önemi ve rahatsız eden noktası ileri bir tarihte kanserleşip kanserleşmeyecekleridir. Hepsinde olmasa da bir kısmında ileri bir tarihte kanserleşme riski vardır. Bu sebeple bunların tiplerinin belirlenip tedavi gerektirenlerin ayrılması ve doğru tedavi edilmeleri çok önemlidir. Ensık gördüğümüz iyi huylu karaciğer kitleleri hemanjiomlar, adenomlar, fokal nodüler hiperplazilerdir.

Belirtiler;

İyi huylu olmalarına rağmen karaciğer içerisinde yerleştikleri yere, büyüklüklerine göre bazı şikayetlere sebep olabilirler. Ensık karşılaşılan şikayetler, ağrı, şişkinlik, ele kitle gelmesi, karaciğerin büyük hissedilmesi, nefes alıp verirken olan batmalardır. Kitle çok büyük ve mideye yakın ve baskı yapıyorsa yemek yeme ile olan rahatsızlık hissi, bulantı ve hatta kusma yapabilir.

- Hemanjiom Karaciğerin en sık görülen iyi huylu kitleleri hemanjiomlardır. Halk arasında damar yumakları olarakta bilinen hemanjiomlar kan damarlarından gelişir. Karaciğerde oluşan hemanjiomların çoğu belirti vermez. Zaman zaman ağrı yapabilirler, ya da karaciğer içinde yerleştikleri alana göre belirtileri olabilir. Genellikle başka hastalıkların tetkikleri esnasında tesadüfen saptanırlar ve yine genellikle tedavi gerektirmezler.

Hemanjiomlar büyüyebilir ancak kanserleşmezler. Halk arasındaki yanlış bir kanı olarak patlamalarından ve kanama yapmalarından korkulur ancak hemanjiomlar durduk yerde patlamaz ve kanama yapmazlar. Trafik kazası, darp veya herhangi başka bir travmaya maruz kalma (örn.sportif faaliyetler gibi) durumunda yırtılarak kanama sebebi olabilirler.

Hemanjiomlar ne zaman ameliyat gerektirir?

Pek çok zaman tedavi gerektirmeyen hemanjiomlar;
- Ağrı veya başka bir şikayete sebep oluyorlarsa,
- Büyüyorlarsa,
- Yerleştikleri yer sorunlu ve özellikli bir alansa ve bu alanda sorun çıkarıyorlarsa yada boyutları büyüme yaptığında sorun çıkarma riskleri varsa
- Kötü huylu kanserlerden görüntüleme yöntemleri ile ayrılamıyor ve yüksek kuşku taşıyorlarsa ameliyat ile çıkarılmaları gerekir.

- Karaciğer Adenomu

Karaciğer adenomu hepatosit hücrelerinden kaynaklanan iyi huylu kiylelerdir. Genellikle belirti göstermezler veya diğer iyi huylu kitleler gibi zaman zaman ağrı yapabilir yada özelliksiz belirtileri olur. Bazıları zaman zaman karında (mide bölgesinde) kütle veya ağrı gibi belirtiler gösterir. Hormonların oluşumunda etken olduğu bilinmektedir. Sıklıkla bayanlarda görülür. Doğum kontrol hapları, kas yapıcı anabolizan steroid ilaç kullanımı gibi etkenler gelişimine sebep olabilir. Bu ilaçların bırakılması ile çok küçülebilir veya kaybolabilirler.

Adenomlar ne zaman ameliyat gerektirir?

Nadirde olsa adenomlarda yırtılma/patlama ve buna bağlı kanama riski vardır. Ayrıca yıllar içerisinde kansere dönme riskleri de bulunduğundan ameliyat ile çıkarılmaları gerekebilir. Bazende görüntüleri kanserden ayırt edilemeyebilir. İlaç kullanımı sonrası gelişmiş, ilacın bırakılması sonrası çok küçülmüş olsa dahi geride kalan kısımdan kanser gelişme riski vardır ve bu sebeple ameliyat gerekebilir.

Bazen karaciğer içerisinde çok yaygın birden fazla sayıda adenom görülebilir, bu durumda ameliyat mümkün değilse ablasyon ve embolizasyon yöntemleri kullanılabilir.

- Fokal Nodüler Hiperplazi

Fokal nodüler hiperplazi (FNH), hepatosit hücrelerinin oluşturduğu düzensiz dizilim ve kan damarları yokluğu görülen kitleleridir. Kadınlarda daha sık görülmektedir. İyi huyludurlar, kanserleşme göstermedikleri söylenir ancak literatürde az sayıda kanserleştiği bildirilen vaka sebebi ile çekinceler vardır. Bu sebeple ve bazende tanı belirsiz olduğunda, zaman zaman cerrahi müdahale ile tedavi gerekebilir. Genellikle belirti vermezler yada müphem belirtileri vardır.